AAN HET EIND VAN RUTTE II ZIJN PVDA EN VVD EEN LEEGGELOPEN LUCHTBALLON

Ons land wordt te veel beheerst door oude, langlopende problemen 

Het zittende kabinet Rutte II zal de eindstreep wel halen. Niemand heeft belang bij een crisis. Rutte c.a. weten de opgelopen problemen effectief te masseren. Serieuze politieke alternatieven zijn er niet.

De achterkant van deze werkelijkheid is de afhankelijkheid van gedoogpartijen bij concrete wetten en maatregelen; dit gecombineerd met hinderlijke voetzoekers zoals uittredende fractieleden of dissidente partijgenoten. De PvdA heeft hiervan duidelijk meer last dan de VVD.

Het is daarom niet verwonderlijk dat de politieke metaalmoeheid nu vooral bij de PvdA manifest wordt. Men speelt de tweede viool en het regeringsbeleid telt maar weinig sociaaldemocratische hoogstandjes.

Als minister-president heeft Rutte het tot nu toe opmerkelijk netjes gedaan. Ik heb al eens eerder betoogd dat dit compliment desondanks niet meer dan een mager zesje oplevert als men het geheel beziet van de opgaven waar ons land voor staat. Te veel is gericht op het financieel-economische beleid, te weinig op werken aan de toekomst. De nadruk ligt op management en op brede staatkunde. Het is bepaald Rutte’s sterkte niet hoe hij de bestaande sterkte van Nederland werkelijk robuust kan helpen maken voor de langere termijn. In de rest van de VVD is het denken hierover van oudsher weinig innovatief.

En hoe zit het eigenlijk met de de VVD als partij? Wat heeft het liberalisme, naast de sociaaldemocratie, in feite ons voor de toekomst te brengen? Diezelfde kan worden gesteld ten aanzien van de intelligentsia in ons land, van welke signatuur dan ook, die nauwelijks nog gedachten produceert waarvan de weldenkende burger nog verwonderd van zijn stoel schiet.

Onder die omstandigheden, ik bedoel: die van politieke denkarmoede en weinig visionair leiderschap, ontstaat vanzelf het idee dat Rutte c.s. hun werk na 2016 maar beter kunnen voortzetten, want er is toch niks anders. We worden er zelf evengoed lui van. Willen we over politiek en toekomst nog wel nadenken? Kúnnen we dat eigenlijk wel, als wij ook zelf steeds gedwongen worden enkele nog te denken aan de dag van morgen.

Zo zijn ook wijzelf verworden tot zo’n luchtballon. Murw geslagen door oeverloze crisispraat, mediahypes en tweets. Wie neemt de moeite om de paramaters van de politiek eens grondig onder de loep te nemen? Welk leiderschap vraagt dit niet?

De crisis waarover voortdurend wordt gesproken is geen crisis maar een transitie. Die moeten we door met ons allen. Schouder aan schouder. De wereld verandert. Nieuwe mogelijkheden ontstaan. Wat een kansen. Maar niet met het huidige tableau van mensen op en rond het Binnenhof.

Voor Nederlandse mopperaars is het nooit goed genoeg

Elk kwartaal peilt het Sociaal Cultureel Planbureau de temperatuur van onze samenleving. De basis hiervoor is een steekproef onder duizend respondenten. Velen zullen zich afvragen of dat beperkte aantal wel representatief is voor de hele bevolking, zeker gezien de tamelijk gedetailleerde observaties. Niettemin wil ik aannemen dat dit periodieke onderzoek wetenschappelijk verantwoord is en dat het inderdaad kan worden opgevat als betrouwbare trendmeter.

Officieel heet het een onderzoek naar “de trends in ontevredenheid, vertrouwen, maatschappelijke zorgen en politieke prioriteiten van de bevolking.” Waarom dit zo is geformuleerd (in negatieve en positieve termen) kan ik niet achterhalen. Kennelijk vinden wij het normaal dat een Nederlander nooit over de hele linie positief gestemd is en altijd wel een kopzorg heeft. Maar dit terzijde.

Meer algeheel vertrouwen en optimisme

De meest in het oog springende observatie is een trendbreuk: “Voor het eerst sinds drie jaar is er meer optimisme over ons land.” Een stijging van 26% (eind 2010) naar 32%. Toch vindt nog steeds een meerderheid dat het de verkeerde kant opgaat. Somber of negatief zijn vooral Limburgers, Telegraaflezers en PVV-stemmers (ik haal die conclusie uit de persinformatie). Dat is merkwaardig. Wij hebben nu een kabinet dat bedoeld is om juist dit publiek tevreden te stellen, zou je denken. Integendeel, het is vooral ook onder degenen die geen VVD of PVV stemmen dat het vertrouwen is toegenomen.

Meer tolerantie

Minder aandacht in de pers kreeg de observatie dat Nederlanders toleranter zijn geworden tegenover immigranten en positiever over integratie. Een meerderheid vindt ook dat er te negatief over allochtonen wordt gesproken en geschreven. Toch vindt een zelfde meerderheid dat Nederland te veel van zijn eigenheid verliest. Een mogelijke verklaring voor deze ogenschijnlijke tegenstelling is dat men het herstel van de ‘eigenheid’ liever ziet in positief gedrag van autochtone Nederlanders (‘begin bij jezelf’) in plaats van in het negatief afschilderen van allochtonen of moslims.

Zorgen over arm versus rijk

Over de kloof tussen rijk en arm en bonussen aan de top zijn mensen vaker ontevreden dan drie jaar geleden, stelt het rapport. Ook de klachten dat de burger de rekening betaalt van de crisis en dat bestuurders en ambtenaren falen worden vaker genoemd. Prijsstijgingen en belastingen zijn juist minder een punt van zorg.

Europa blijft ver ons bed

Het onderzoek bevestigt de algehele ambivalentie die door Europa waart over de rol en betekenis van de Europese Unie. De EU is noodzakelijk maar leuk is het niet, daarop komt het neer. Ook heerst onduidelijkheid over de eurocrisis. Er moet bezuinigd worden maar de miljarden vliegen om de oren, zo lijkt het. Dat Nederland niet alleen uit solidariteit maar ook uit eigen belang bijdraagt aan het euro garantiefonds is onder onze bevolking geen gemeengoed, zo blijkt uit het onderzoek.

Wie het rapport wil lezen verwijs ik naar deze link:
Kwartaalbericht 2011-1 SCP

Links kiest de verkeerde vijand

Aangezien ik de manifestatie van “links” dit weekend in Amsterdam bij voorbaat beschouwde als een non-event was ik niet van plan er in mijn blog aandacht aan te besteden. Maar nu Jolande Sap van GroenLinks het zelfs tot “historische” gebeurtenis bombardeert ontkom ik er toch niet aan hierbij stil te staan. Wat is dan zo historisch?

Het is natuurlijk prima dat oppositiepartijen elkaar opzoeken en de handen ineenslaan voor een krachtige oppositie. Dat is hun taak. Je zou dus een strategische discussie verwachten. Iets dat uitkomt boven een enkele klachtenlijst tegen de rechtse hobby’s van het kabinet. Maar daarvan bleek geen sprake.

Terwijl men tamelijk vruchteloos te hoop loopt tegen het kabinet als “de grootste vijand”, is het juist PvdA leider Cohen die met diezelfde duivel een pact wil sluiten. Veel heeft hij daarin zelf niet te bieden. Zijn voorstel komt erop neer alsnog een aanslag te plegen op het rechtse kapitaal (geen korting vennootschapsbelasting) en dit terug te ploegen in het onderwijs. Op zichzelf geen fout idee, vind ik, maar als pact met Rutte c.s. kan het onmogelijk werken.

Ondertussen broedt ook Jolande Sap op een eventueel pact aangaande de Afghanistan missie, een moeilijk besluit voor GroenLinks waarin de samenwerking al meteen opzij moet worden geduwd. Zij moet dat in haar uppie afwegen.

Maar hoe meer ik de het vertoon van linkse samenbundeling zie, des te meer heilloos lijkt mij die weg, vooral voor de PvdA. Daarover heb ik al eerder mijn gedachten vastgelegd. Het is fotoshoot van drie fractieleiders zonder gezicht en zonder authentiek verhaal. Daaruit spruit niet een oorspronkelijk nieuw links.

Maar het is inderdaad misschien een historisch evenement geweest. Niet de eerste keer dat die partijen samen op de foto staan, maar de laatste keer. Pechtold van D66 liet wijselijk de beker aan zich voorbijgaan. Hij zal toch een ander historisch moment willen opzoeken, zeker nu hij node de glansrijke escorte van zijn kompaan Halsema moet missen. Tussen het meest rechtse kabinet sinds Colijn en de slappe was van links gaapt nog een heel groot liberaal gat.